Waarom spinnen katten? (Niet altijd van geluk)

"Waarom spinnen katten?" is op Google de meest gezochte waaromvraag over katten. Het korte antwoord: meestal omdat ze zich prettig voelen. Het langere antwoord is interessanter, want spinnen kan verschillende dingen betekenen.

Hoe katten spinnen

Het spingeluid ontstaat in het strottenhoofd (de larynx). Spieren rond de stemplooien trekken heel snel samen, waardoor de luchtweg afwisselend open- en dichtgaat. Die trilling ontstaat zowel bij het inademen als bij het uitademen. Daarom kan een kat maar blijven spinnen, zonder pauze. Kittens kunnen al spinnen als ze nog maar een paar dagen oud zijn. Zo communiceren ze met hun moeder terwijl ze bij haar drinken.

Tevreden gespin

Meestal betekent spinnen dat een kat ontspannen en tevreden is: opgerold op schoot, geaaid op een favoriet plekje of doezelend in de zon. Vaak krijg je de rest van het ‘tevreden pakket’ erbij: een zachte blik, halfgesloten ogen, een ontspannen lijf en misschien wat langzaam knipperen en melktrappelen.

Het ‘geef me eten’-gespin: een verborgen huiltje

In 2009 namen onderzoekers van de University of Sussex het gespin van katten op in twee situaties: wanneer ze hun baasje om eten vroegen en wanneer ze ontspannen waren. Ze lieten de opnames aan mensen horen, ook aan mensen die nooit een kat hadden gehad. De luisteraars vonden het gespin waarmee katten om eten vroegen dringender en minder prettig klinken.

De reden: in het gewone, lage geronk zat een hoger geluid verstopt dat leek op huilen of miauwen. De frequentie leek op die van een huilende mensenbaby. Toen de onderzoekers dat onderdeel uit de opname haalden, klonk het gespin niet meer zo dringend. Met andere woorden: je kat heeft misschien precies geleerd met welk gespin je om 6 uur ’s ochtends je bed uit komt.

Spinnen bij stress, ziekte of pijn

Katten spinnen ook in situaties waarin ze allesbehalve gelukkig zijn: bij de dierenarts, als ze bang zijn, bij verwondingen of ernstige ziekte en zelfs tijdens het bevallen. In zulke gevallen lijkt spinnen een manier om zichzelf gerust te stellen, een beetje zoals je in jezelf neuriet als je zenuwachtig bent. Dat is een van de redenen waarom katten pijn zo goed kunnen verbergen: een spinnende kat voelt zich niet altijd prettig.

Hoe herken je het verschil?

Kijk naar het hele plaatje, niet alleen naar het geluid:

• Tevreden gespin: ontspannen lijf, zachte blik, normale eetlust, contact zoeken.
• Zorgelijk gespin: zich verstoppen, ineengedoken zitten, niet eten, niet graag bewegen, de ogen samenknijpen, terugdeinzen bij aanraking of sneller ademen dan normaal.

Wanneer naar de dierenarts?

Spint je kat, maar verstopt die zich ook, eet die niet, kwijlt die, kost ademhalen moeite of is die plotseling minder actief? Ga dan naar de dierenarts voor een controle. Spinnen sluit pijn of ziekte niet uit. Lees bij ademhalingsproblemen ook onze gids over astma bij katten.

Bij onze vereniging spinnen veel van de schuwste straatkatten pas weken of maanden na aankomst voor het eerst. Als het dan eindelijk gebeurt, is dat het mooiste geluid ter wereld.