Tekenen van astma bij je kat (en waarom het geen haarbal is)

De meeste kattenmensen kennen het geluid wel: een kat zit laag gehurkt, strekt de nek vooruit en begint flink te hoesten. ‘Haarbal’, zegt iedereen. Vaak klopt dat. Maar soms komt er niets uit, en dan is het misschien helemaal geen haarbal. Het kan astma zijn. Bekijk het korte filmpje hierboven en lees dan verder.

Wat is astma bij katten?

Astma is een chronische aandoening waarbij de kleine luchtwegen in de longen ontstoken en vernauwd raken. Ademen wordt daardoor hard werken. Meestal worden de klachten uitgelokt door iets wat de kat inademt, zoals stof, rook of pollen. Naar schatting heeft tussen de 1 en 5% van de katten astma. Zeldzaam is het dus zeker niet.

Haarbal of hoest? Zo herken je het verschil

Dit is het belangrijkste onderscheid, want de twee kunnen er bijna hetzelfde uitzien.

• Bij allebei zit de kat laag gehurkt met de nek vooruitgestrekt, en beide kunnen eindigen met kokhalzen of braakneigingen.
• Een haarbal eindigt meestal met iets op de vloer: een worstje van haren, vaak met voer of vocht erbij.
• Een astmahoest eindigt meestal met niets. De kat hoest, kokhalst misschien even, en dat is het.

Als je kat vaak ‘een haarbal probeert op te geven’ maar er niets uitkomt, bespreek dat dan met je dierenarts.

Gouden tip: film het. Hoestbuien laten zich zelden zien bij de dierenarts. Een kort filmpje op je telefoon laat precies zien wat er gebeurt en is een van de nuttigste dingen die je kunt meenemen naar de afspraak.

Andere waarschuwingssignalen

• Piepende ademhaling: een fluitend geluid als je kat ademt.
• Snel ademen in rust. Tel de ademhalingen terwijl je kat slaapt of rustig ligt (de borstkas één keer omhoog en omlaag is één ademhaling). Zijn het er regelmatig meer dan 40 per minuut, bel dan je dierenarts.
• Moeizaam ademen: de buik of flanken bewegen bij elke ademhaling flink mee.
• Snel moe worden: buiten adem zijn na even spelen.

De klachten kunnen komen en gaan. Veel katten met astma lijken tussen de aanvallen door helemaal in orde.

Alarmsignalen: ga direct naar de dierenarts

Een astma-aanval kan levensbedreigend zijn. Ga direct naar je dierenarts of de dichtstbijzijnde spoedkliniek als je kat:

• met de bek open ademt (katten ademen normaal door hun neus)
• een heftig op en neer gaande borstkas of buik heeft bij elke snelle ademhaling
• slap lijkt, in elkaar zakt of bleek of blauwachtig tandvlees heeft

Houd je kat rustig, pak je kat zo min mogelijk vast en bel de kliniek alvast, zodat ze klaarstaan.

Veelvoorkomende uitlokkers in huis

Elke kat is anders, maar deze dingen verergeren de klachten vaak:

• stof (ook van stoffige kattenbakvulling)
• rook van sigaretten, de open haard en de barbecue
• luchtverfrissers, geurstekkers, parfums en schoonmaaksprays
• geparfumeerde kattenbakvulling
• kaarsen en wierook
• pollen en schimmel

Wat helpt: stap over op ongeparfumeerde, stofarme kattenbakvulling; rook nooit binnen; laat sprays, kaarsen en wierook staan; houd het huis schoon en lucht het goed; en houd een eenvoudig dagboek bij van de aanvallen (datum, tijd en wat er op dat moment gebeurde). Een patroon verraadt vaak de uitlokker. Zijne Majesteit wil trouwens nog even met je praten over die kaarsenverzameling.

Hoe de dierenarts astma vaststelt

Er is niet één test waarmee je astma bij katten kunt vaststellen. Je dierenarts luistert naar de borstkas, vraagt naar het hoesten (hier komt je filmpje goed van pas) en maakt meestal röntgenfoto's van de borstkas en doet bloedonderzoek. Soms wordt er vocht uit de luchtwegen afgenomen voor onderzoek. Net zo belangrijk: de dierenarts sluit andere aandoeningen uit die erop kunnen lijken, zoals hartziekten, longworm en andere parasieten, of infecties.

De behandeling: wat kun je verwachten?

Het goede nieuws: veel katten reageren goed op de behandeling en kunnen een normaal, comfortabel leven leiden. De behandeling bestaat meestal uit:

• Ontstekingsremmende medicijnen (meestal een corticosteroïd) om de ontsteking in de luchtwegen te remmen, als tablet, vloeistof, injectie of via een inhalator.
• Luchtwegverwijders, die de luchtwegen openen, soms als een ‘noodinhalator’ voor dagen met erge klachten.
• Inhalatoren voor katten. Ja, die bestaan: het medicijn komt in een voorzetkamer met een klein masker dat over de neus en bek van je kat past. De meeste katten moeten daar stapje voor stapje, rustig en met snoepjes aan wennen, maar veel katten accepteren het heel goed.

Astma is meestal levenslang. Ook als je kat kerngezond lijkt: stop of verminder de behandeling niet zonder overleg met je dierenarts, want de klachten kunnen terugkomen.

Fijn leven met een kat met astma

• Geef medicijnen precies zoals voorgeschreven en kom naar de controleafspraken.
• Houd het huis zo veel mogelijk vrij van stof, rook en parfum.
• Let op het aantal ademhalingen in rust en noteer veranderingen.
• Ken de alarmsignalen en weet waar de dichtstbijzijnde 24-uurskliniek is.

Met de juiste zorg kan een kat met astma vrijuit ademen. En ja, je mag de kaars de schuld geven.