Problemy z tarczycą u kota: nocne zawodzenie, większy apetyt i chudnięcie

Jest 3 nad ranem, a twój starszy kot zawodzi na korytarzu. W dzień zjada wszystko, co wpadnie mu w oko, a jednak robi się coraz chudszy. Łatwo zrzucić to na wiek albo brak manier. Tymczasem to typowe objawy nadczynności tarczycy, jednego z problemów zdrowotnych starszych kotów, które najskuteczniej poddają się leczeniu.

Czym jest nadczynność tarczycy?

Tarczyca znajduje się w szyi i produkuje hormony sterujące metabolizmem organizmu. Przy nadczynności wytwarza ich zbyt dużo, niemal zawsze z powodu łagodnego (niezłośliwego) rozrostu. Organizm wskakuje na zbyt wysokie obroty: serce bije szybciej, energia jest zużywana za prędko, a skutki odczuwa wiele narządów.

To najczęstsza choroba hormonalna (endokrynologiczna) u kotów, występująca głównie u zwierząt powyżej 8–10. roku życia. Stwierdza się ją u około 1 na 10 kotów starszych niż dziesięć lat.

Objawy

Początkowo objawy są zwykle subtelne i nasilają się w ciągu tygodni lub miesięcy:

• chudnięcie mimo jedzenia większych porcji — najczęstszy objaw
• ogromny apetyt, dopraszanie się o jedzenie, podkradanie go
• częstsze picie i oddawanie moczu
• niepokój, nadpobudliwość lub lęk
• wymioty lub biegunka
• zaniedbana, tłusta lub skołtuniona sierść
• przyspieszone bicie serca, czasem także szybszy oddech
• częstsze odzywanie się: głośne miauczenie lub zawodzenie, często nocą

Skąd to nocne zawodzenie?

Wielu opiekunów najpierw zauważa hałas: starszy kot nagle zaczyna zawodzić po nocach, często głośno i uporczywie. Uważa się, że przyczyną jest niepokój i praca organizmu na „wysokich obrotach” wywołana nadmiarem hormonów. Ale zawodzenie u starszego kota może mieć też inne przyczyny: nadciśnienie, zaburzenia poznawcze (formę kociej demencji), utratę słuchu, ból albo zwykłą chęć zwrócenia na siebie uwagi. Zamiast więc zgadywać, warto zawsze wybrać się do weterynarza.

Dlaczego to ważne: powikłania

Nieleczona nadczynność tarczycy może prowadzić do:

• choroby serca, bo serce zbyt długo pracuje pod nadmiernym obciążeniem;
• nadciśnienia, które może uszkodzić oczy (w tym spowodować nagłą utratę wzroku wskutek odwarstwienia siatkówki), nerki i mózg;
• znacznej utraty masy ciała i mięśni.

Dobra wiadomość: wczesne leczenie pozwala zapobiec większości tych powikłań.

Jak rozpoznaje się chorobę?

Zwykle wystarcza proste badanie krwi, które mierzy stężenie hormonu tarczycy (T4 całkowitej). U niektórych kotów, zwłaszcza na początku choroby lub przy innych schorzeniach, wynik może być graniczny. Weterynarz może wtedy zlecić dodatkowe badania, na przykład oznaczenie wolnej T4. Zwykle sprawdza też ciśnienie krwi oraz stan nerek i serca.

Dlaczego nerki są tak ważne: nadczynność tarczycy zwiększa przepływ krwi przez nerki i może maskować ich chorobę. Kiedy uda się opanować pracę tarczycy, wcześniej istniejący problem z nerkami może się ujawnić. Dlatego weterynarze kontrolują parametry nerkowe przed leczeniem i w jego trakcie, a często zaczynają od tabletek, żeby sprawdzić, jak zareagują nerki.

Cztery możliwości leczenia

Leczenie	Jak działa	Warto wiedzieć
Tabletki (metimazol / tiamazol)	Hamują produkcję hormonów tarczycy	Podaje się je codziennie przez całe życie. Lek jest też dostępny w postaci żelu wcieranego w wewnętrzną stronę małżowiny usznej — dla kotów, które nie chcą przyjmować tabletek. Konieczne są regularne badania krwi
Dieta z ograniczoną zawartością jodu	Tarczyca potrzebuje jodu do produkcji hormonów	Kot musi jeść wyłącznie tę karmę, co jest trudne w domu z kilkoma kotami lub w przypadku kotów wychodzących
Operacja	Polega na usunięciu zmienionego chorobowo płata lub płatów tarczycy	Wymaga znieczulenia ogólnego, które niesie większe ryzyko u starszych kotów z chorobami serca lub nerek
Jod promieniotwórczy (I-131)	Pojedynczy zastrzyk niszczy nieprawidłową tkankę tarczycy	Jeden zabieg pozwala wyleczyć ponad 90% kotów. Leczenie jest dostępne tylko w specjalistycznych ośrodkach. Kot zostaje w szpitalu przez kilka dni, ponieważ przez pewien czas emituje promieniowanie

Weterynarz pomoże ci wybrać metodę, biorąc pod uwagę wiek kota, inne problemy zdrowotne, temperament i dostępność leczenia w twojej okolicy. Wiele kotów najpierw dostaje tabletki, nawet jeśli docelowo planowana jest inna metoda.

Życie z kotem z nadczynnością tarczycy

• Podawaj leki dokładnie według zaleceń i pilnuj wizyt kontrolnych: badania krwi pozwalają weterynarzowi ocenić, czy dawka jest odpowiednia.
• Regularnie waż kota. Powrót do prawidłowej masy ciała to świetny znak.
• Zwracaj uwagę na działania niepożądane tabletek (utratę apetytu, wymioty, świąd pyszczka) i zgłaszaj je weterynarzowi.
• Myj ręce po podaniu tabletek lub nałożeniu żelu na ucho.

Dzięki leczeniu większość kotów znów jest sobą: są spokojniejsze, wracają do zdrowszej masy ciała, mają ładniejszą sierść, a w wielu domach noce stają się cichsze. Rokowanie u leczonych kotów jest dobre.

Jeśli twój starszy kot chudnie albo zawodzi nocą, umów wizytę u weterynarza. To jedna z tych chorób, których rozpoznanie daje naprawdę dużą szansę na poprawę.