Wat is IBD bij katten? Symptomen, diagnose en behandeling

Veel kattenbaasjes denken dat braken er nu eenmaal bij hoort. Het komt inderdaad vaak voor, maar regelmatig braken is niet normaal. Het is dus belangrijk om uit te zoeken waardoor het komt. Een mogelijke oorzaak is een chronische darmontsteking, oftewel IBD. Bekijk het korte filmpje hierboven en lees daarna verder.

Wat is IBD?

IBD is een chronische aandoening waarbij ontstekingscellen het slijmvlies van de maag en/of darmen binnendringen. De ontstoken darm kan voedsel niet goed verteren en voedingsstoffen niet goed opnemen. Dat leidt tot braken, diarree en gewichtsverlies. De precieze oorzaak is nog niet helemaal duidelijk. Waarschijnlijk speelt een reactie van het afweersysteem op bijvoorbeeld voedingseiwitten of darmbacteriën een rol.

IBD is niet hetzelfde als het prikkelbaredarmsyndroom (IBS) bij mensen en is niet besmettelijk.

Signalen van IBD

De klachten komen en gaan vaak. Welke klachten je kat heeft, hangt af van het deel van het maag-darmkanaal dat is aangetast:

• steeds terugkerend braken (maag of bovenste deel van de darmen)
• diarree of zachte ontlasting, soms met slijm of bloed (onderste deel van de darmen)
• gewichtsverlies, soms terwijl je kat gewoon eet
• veranderde eetlust: minder eten of juist ongewoon veel honger hebben
• vaak haarballen opgeven: vaker dan ongeveer één keer per maand een haarbal opgeven is niet normaal en kan wijzen op darmproblemen
• sloomheid, of een doffe, onverzorgde vacht

Ga naar je dierenarts als je kat langer dan een paar weken last heeft van braken of diarree, of als de klachten steeds terugkomen. Zit er bloed bij, braakt je kat meerdere keren op één dag, is je kat slap of stopt je kat met eten? Ga dan eerder.

Hoe wordt IBD vastgesteld?

Er is niet één test waarmee je IBD kunt vaststellen. Je dierenarts zal eerst andere oorzaken uitsluiten die vergelijkbare klachten geven, zoals:

• darmparasieten
• een te snel werkende schildklier (hyperthyreoïdie)
• nier- of leverziekte, alvleesklierontsteking of diabetes
• voedselintolerantie of voedselallergie
• infecties

Daarvoor zijn meestal bloedonderzoek, ontlastingsonderzoek en een echo van de buik nodig. Bij het bloedonderzoek wordt ook het vitamine B12-gehalte gemeten: dat is bij darmaandoeningen vaak te laag. Vaak volgt daarna een proefdieet (zie hieronder).

De enige manier om IBD met zekerheid vast te stellen is een biopsie: met een endoscoop of tijdens een operatie worden kleine stukjes darmslijmvlies afgenomen. Een biopsie maakt ook onderscheid tussen IBD en darmlymfoom, een vorm van kanker die dezelfde klachten kan geven en er op scans erg vergelijkbaar uit kan zien. Soms begint de dierenarts, afhankelijk van de kat, een behandeling op basis van de andere onderzoeken. Als de kat daar niet op reageert, kan alsnog een biopsie worden overwogen.

Behandeling

IBD is meestal niet te genezen, maar wel goed onder controle te houden. Veel katten met IBD leiden een lang en gelukkig leven. De behandeling wordt op de kat afgestemd en bestaat vaak uit:

• Een speciaal dieet. Veel katten knappen op van voeding met gehydrolyseerde eiwitten of een nieuwe eiwitbron (een eiwit dat de kat niet eerder heeft gegeten). Een proefdieet moet je strikt volgen: gedurende meerdere weken geen ander voer of snoepjes, anders is het resultaat niet goed te beoordelen. Voor sommige katten is alleen het dieet voldoende.
• Ontstekingsremmende medicijnen of medicijnen die het afweersysteem beïnvloeden, meestal een corticosteroïd zoals prednisolon. De dosering wordt geleidelijk verlaagd tot de laagste dosis die werkt.
• Aanvulling van vitamine B12 (cobalamine), meestal via injecties, omdat katten met een darmaandoening deze vitamine vaak niet goed kunnen opnemen.
• Andere ondersteuning als dat nodig is, zoals middelen tegen misselijkheid, vezels of probiotica, op advies van je dierenarts.

De klachten kunnen terugkomen. Blijf daarom regelmatig op controle gaan, houd het gewicht in de gaten en laat het je dierenarts weten als de klachten weer opspelen.

Leven met een kat met IBD

• Houd je precies aan het dieet dat je dierenarts aanbeveelt, ook als het om snoepjes gaat.
• Houd een eenvoudig dagboek bij over braken, ontlasting, eetlust en gewicht. Zo kan je dierenarts de behandeling beter bijstellen.
• Weeg je kat regelmatig. Gewichtsverlies is vaak het eerste signaal dat er iets moet worden aangepast.
• Beperk stress: veel gevoelige katten hebben baat bij een vaste routine.

Zijne Majesteit vindt zijn nieuwe dieet maar saai. Het vloerkleed is dolblij.