Kitten gevonden? Wat je wel en niet moet doen

Je slaat de hoek om en daar zit het: een piepklein kitten in een bloempot, een doos of onder een auto. Het miauwt alsof de wereld vergaat. Alles in je wil het meteen oppakken. Lees toch eerst even dit (of bekijk het korte filmpje hierboven). Wat je in die eerste uren doet, maakt een enorm verschil. En het beste is vaak juist niet wat je hart je ingeeft.

Eerst even kijken: is het kitten echt alleen?

Meestal niet. Moederpoezen laten hun kittens op een beschutte plek achter om te gaan jagen. Ze komen niet terug zolang er een mens boven het nest hangt. Bij hun moeder hebben kittens een veel grotere overlevingskans: zij voedt ze, wast ze en houdt ze warm zoals niemand anders dat kan.

Dus voordat je iets doet:

• Neem afstand en kijk rustig toe, liefst van binnenuit, of van ver genoeg om de moeder veilig te laten terugkomen.
• Geef het een paar uur. Zijn de kittens stil, hebben ze ronde buikjes en liggen ze dicht tegen elkaar aan? Dan komt hun moeder hoogstwaarschijnlijk terug.
• Blijf niet eindeloos wachten. De meeste verenigingen adviseren om in te grijpen als de moeder na ongeveer 8 uur nog niet terug is.
• Is de plek onveilig (een weg, een bouwplaats, honden in de buurt)? Dan kun je de kittens een klein stukje verplaatsen naar een veiligere plek vlakbij, zodat hun moeder ze nog kan vinden.

Een verrekijker is optioneel. Geduld niet.

Wanneer je meteen moet ingrijpen

Wacht niet als het kitten:

• in gevaar is: op een weg, in een afvoerput, vlak bij honden, in de stromende regen of in de felle zon
• gewond is, of zichtbaar ziek
• koud aanvoelt, slap of erg zwak is
• korstjes rond de ogen of dichtgeplakte oogjes heeft, erg vies is of onder de vlooien of vliegen zit
• al uren onafgebroken miauwt, zonder enig spoor van de moeder

Neem het kitten in al deze gevallen voorzichtig mee naar binnen (een doos met een handdoek is prima), houd het warm en neem zo snel mogelijk contact op met een dierenarts of plaatselijke vereniging.

Eerst opwarmen, dan pas voeden

Dit is de belangrijkste regel, en juist hier gaat het vaak mis. Kittens jonger dan ongeveer vier weken kunnen zichzelf niet warm houden. En een koud kitten kan geen voedsel verteren. Voer nooit een koud kitten. Daarmee kun je het ernstig schaden.

Voelen de oortjes, voetzooltjes of het buikje koel aan?

• Leg het kitten in een doos met een zachte handdoek, in een warme kamer zonder tocht en uit de buurt van andere huisdieren.
• Gebruik een warmwaterkruik of een warmtematje op de laagste stand, altijd in een handdoek gewikkeld, en test de warmte eerst op je eigen huid.
• Laat ruimte over in de doos, zodat het kitten van de warmtebron weg kan kruipen als het te warm wordt.
• Warm het kitten geleidelijk op en ga naar een dierenarts als het niet opknapt.

Pas als het kitten warm is en beweegt, kun je aan eten denken.

Wat geef je een kitten te eten (en wat absoluut niet)?

• Nooit koemelk (of geitenmelk). Daar zitten niet de juiste voedingsstoffen voor kittens in. Het kan bovendien ernstige diarree veroorzaken, en dat is gevaarlijk voor zo'n kleintje. Sorry, koeien.
• Gebruik speciale vervangende kittenmelk van de dierenarts of dierenwinkel, opgewarmd tot ongeveer lichaamstemperatuur.
• Voed met het buikje naar beneden, nooit op de rug zoals bij een mensenbaby: een kitten op de rug kan melk in de longen krijgen.
• Laat het kitten in zijn eigen tempo drinken. Knijp niet in de fles en forceer geen melk naar binnen.

Wat oudere kittens (vanaf ongeveer 4 weken) kunnen beginnen met een zacht papje van natvoer voor kittens, gemengd met kittenmelk. Weet je niet hoeveel of hoe vaak je moet voeden? Je dierenarts kan dat op basis van het gewicht van het kitten aangeven.

Hoe vaak eten kittens?

Als richtlijn:

• Jonger dan 2 weken: elke 2 tot 3 uur, dag en nacht
• 2 tot 4 weken: elke 3 tot 4 uur
• Vanaf 4 weken: beginnen met natvoer, minder voedingen

Ja, dus ook om 2 uur en 4 uur 's nachts. Gefeliciteerd: je bent nu kattenmama.

Hulp bij plassen en poepen

Kittens jonger dan ongeveer drie weken kunnen nog niet zelfstandig plassen of poepen. Hun moeder likt ze om dat op gang te brengen. Die taak neem jij over: wrijf na elke voeding zachtjes over de onderbuik en het kontje met een wattenschijfje of zacht doekje dat je in warm water hebt gedoopt en uitgeknepen. Niet het meest glamoureuze klusje. Wel onmisbaar.

Hoe oud is het kitten?

De leeftijd bepaalt bijna alles, dus even goed kijken loont:

Wat je ziet	Geschatte leeftijd
Oogjes dicht, misschien nog een stukje navelstreng	Jonger dan 1 week
Oogjes gaan open, kruipt nog meer dan het loopt	1 tot 2 weken
Oortjes rechtop, eerste tandjes, wankele eerste stapjes	Ongeveer 3 tot 4 weken
Loopt, speelt en bespringt je schoenveters	Vanaf ongeveer 5 weken
Rent en eet zelfstandig	Vanaf 8 weken

Twijfel je? Een dierenarts kan de leeftijd inschatten en het kitten meteen wegen.

Naar de dierenarts

Ga zo snel mogelijk met het kitten naar een dierenarts. Die controleert de leeftijd, het gewicht en de algemene gezondheid, kijkt naar parasieten en vertelt je wat het kitten nodig heeft. Geef niet zelf een vlooien- of ontwormingsmiddel: veel middelen zijn gevaarlijk voor heel jonge kittens.

Vergeet de moeder niet

Duikt de moederpoes op en is ze vriendelijk? Dan kan ze van iemand zijn: laat controleren of ze een chip heeft en vraag rond in de buurt. Is ze een straatkat, dan zijn kittens het duidelijkste teken dat ze gesteriliseerd moet worden, liefst zodra de kittens geen moedermelk meer drinken. Anders zit diezelfde bloempot volgend voorjaar weer vol. Je plaatselijke vereniging of gemeente kan helpen met vangen, sterilisatie/castratie en terugplaatsen.

In Spanje: wat zegt de wet?

Volgens Ley 7/2023 (de Spaanse dierenwelzijnswet) moeten katten gechipt zijn en mogen kittens niet worden weggegeven voordat ze 8 weken oud zijn. Adopties horen via geregistreerde dierenbeschermingsorganisaties te verlopen. Kun je het kitten niet houden? Neem dan contact op met een plaatselijke protectora (dierenbeschermingsvereniging), je ayuntamiento (gemeentehuis) of een dierenarts, in plaats van een bericht op sociale media te zetten.

Ben je in de buurt van La Floresta (Lleida)? Schrijf ons, dan denken we met je mee over de volgende stap.

Twijfel je? Vraag het

Geen twee kittensituaties zijn precies hetzelfde. Weet je niet of je moet wachten of ingrijpen? Vraag het een dierenarts of een plaatselijke vereniging. Daar zijn we nu juist voor. Daarna laat ons filmpje over de ontwikkeling van kittens per maand zien hoe het eerste jaar eruitziet. En blijft je nieuwe huisgenoot bij je wonen? Dan is je huis voorbereiden op een nieuwe kat de volgende stap.

Deze gids geeft algemene informatie, geen diergeneeskundig advies. Lijkt een kitten niet in orde? Neem dan meteen contact op met een dierenarts.