Een nieuwe kat voorstellen aan de koning van het huis

Elk huis heeft een koning (of koningin). De bank, de zonnige vensterbank en eigenlijk ook jij: alles is van hen. Komt er een nieuwe kat bij? Dan ziet je huidige kat geen vriendje, maar een vreemdeling in het koninkrijk.

Het goede nieuws: veel katten leren een huis te delen, en sommige worden onafscheidelijk. Het geheim klinkt saai, maar het werkt: doe rustig aan en laat de katten het tempo bepalen. Bekijk de korte film hierboven voor de versie van twee minuten en lees daarna verder voor de details.

Waarom langzaam uiteindelijk sneller gaat

Katten zijn van nature solitaire dieren. Twee katten bij elkaar in een kamer zetten en er het beste van hopen: zo gaat een kennismaking het vaakst mis. Een slechte eerste ontmoeting kan maandenlang voor spanning zorgen. Met een rustige kennismaking, stap voor stap, geef je beide katten de beste kans om elkaar te accepteren.

Hoelang duurt dat? Dat hangt helemaal van de katten af. Sommige zijn binnen een paar dagen gewend, de meeste hebben een paar weken nodig en bij sommige duurt het langer. Er valt geen prijs te winnen voor wie het snelst klaar is.

Voordat de nieuwkomer komt

Gezondheid eerst. Bij Mumcat gaat elke nieuwe kat eerst in quarantaine en naar de dierenarts voordat die de andere katten ontmoet: testen op FIV en FeLV, ontworming en vaccinaties. Vraag je dierenarts wat je nieuwe kat nodig heeft voordat je de kennismaking begint.

Maak een eigen kamer klaar. Kies een kamer waar je huidige kat weinig komt en zet daar het volgende neer:

• voer en water
• comfortabele slaapplekken
• verstopplekken (een kartonnen doos telt ook, katten zijn er dol op)
• een kattenbak
• speeltjes en een krabpaal

Gebruik nieuwe spullen of de eigen spullen van de nieuwkomer, niet die van je huidige kat. Anders ruikt de nieuwe kat overal een andere kat, terwijl je huidige kat ineens een kattenbak of favoriete slaapplek kwijt is. Geen fijn begin voor allebei. Sommige mensen vinden een feromoonverdamper voor katten in deze fase ook prettig.

Stap 1: Een eigen kamer

Laat de nieuwkomer eerst wennen aan de eigen kamer. Houd de deur dicht en ga vaak even rustig op bezoek, zonder contact af te dwingen.

Je merkt dat je nieuwe kat zich op zijn gemak begint te voelen als die:

• je begroet wanneer je binnenkomt (kopjes geven, prrrt-geluidjes maken, spinnen)
• op de zij ligt of omrolt met de buik bloot
• met speeltjes speelt
• met de kop langs meubels en hoeken wrijft
• normaal eet, drinkt, de kattenbak gebruikt en de vacht verzorgt

Dit duurt meestal een paar dagen tot een week of twee. Is je kat duidelijk gefrustreerd (aan de deur krabben, heen en weer lopen, langdurig miauwen)? Geef dan wat meer ruimte als dat kan, of ga eerder door naar de volgende stappen.

Stap 2: Eerst ruiken, dan kijken

Katten herkennen hun groep aan de geur. Het doel is dus om een gezamenlijke geur te creëren voordat ze elkaar zien.

• Wissel een dekentje uit. Leg een dekentje waarop de nieuwkomer heeft geslapen in de leefruimte van je huidige kat, en andersom. Zorg dat elke kat nog genoeg eigen slaapplekken overhoudt.
• Let op de reactie. Even snuffelen en er daarna niet meer naar omkijken? Prima. Het dekentje vermijden of ernaar blazen betekent dat je flink gas terug moet nemen.
• Wissel van ruimte. Zodra beide katten ontspannen reageren op de geur, mag de nieuwkomer even de rest van het huis verkennen (terwijl je huidige kat kort in een andere kamer zit). Laat je huidige kat ook de kamer van de nieuwkomer verkennen.

Stap 3: Eten bij de deur, of toch niet?

Hierover lopen de adviezen uiteen, dus we geven je het eerlijke verhaal.

Veel opvanglocaties geven de katten aan weerszijden van de dichte deur eten. De bakjes schuiven elke dag iets dichter naar de deur, zodat de geur van de andere kat gekoppeld wordt aan iets prettigs. Dat zie je ook in onze film.

Het huidige advies van International Cat Care is juist het tegenovergestelde: gebruik geen eten of spel om katten tijdens de kennismaking af te leiden of te belonen. Katten eten van nature namelijk liever alleen, en eten in de buurt van een vreemde kat kan stress geven.

Onze kijk erop: eten moet altijd ontspannen blijven. Probeer je de methode met de deur? Houd de bakjes dan zo ver uit elkaar dat beide katten normaal eten. Zet ze alleen dichterbij als de katten rustig blijven. Eet één van de katten minder, schrokt die het eten naar binnen of staart die naar de deur? Zet de bakjes dan verder weg en geef ze apart eten. Geen enkele kat zou moeten kiezen tussen een maaltijd en een veilig gevoel.

Stap 4: Even naar elkaar kijken

Zijn beide katten ontspannen bij elkaars geur? Laat ze elkaar dan zien door een afscheiding:

• een deur op een kier (met een deurstop, zodat de deur niet kan openzwaaien)
• een babyhekje of traphekje
• een gaasscherm

Ontspannen katten kijken even naar elkaar en gaan daarna verder met hun eigen bezigheden. Staren, een gespannen lijf, platte of draaiende oren, grommen of blazen betekenen dat het tijd is om te stoppen. Roep de kat rustig mee naar een andere kamer. Straf een kat nooit voor blazen: daar wordt die alleen maar banger van.

Houd deze ontmoetingen kort, in het begin hooguit een paar minuten, en sluit altijd af op een rustig moment. Heb je al meer dan één kat? Laat ze dan één voor één kennismaken met de nieuwkomer.

Stap 5: Samen, met genoeg voor iedereen

Zodra beide katten zich op hun gemak voelen als ze elkaar zien, haal je de afscheiding weg terwijl ze met iets anders bezig zijn. Draag de ene kat niet naar de andere toe en dwing ze niet tot contact. Het doel is simpelweg dat ze zonder stress in dezelfde kamer kunnen zijn.

Laat ze eerst onder toezicht samen zijn en geef ze daarna korte periodes de vrijheid. Laat de nieuwkomer tussendoor weer in de eigen kamer verblijven. Bouw de tijd samen geleidelijk op.

Zorg vervolgens dat niemand om de troon hoeft te vechten. Elke kat heeft eigen spullen nodig:

• voer- en waterbakjes
• slaapplekken en rustplekjes
• kattenbakken
• krabplekken

Een veelgebruikte vuistregel is van alles één per kat, plus één extra, verspreid door het huis zodat geen kat de toegang voor een andere kat kan blokkeren. Planken, krabpalen met ligplekken en andere hoge zitplekken helpen enorm: katten voelen zich veiliger als ze de boel van bovenaf kunnen bekijken.

Blazen? Ga een stap terug

Blazen betekent niet dat het mislukt. Het vertelt je iets. Loopt een ontmoeting niet goed? Ga terug naar de laatste stap die wél goed ging en blijf daar wat langer. Een stap terug doen hoort bij de aanpak. Het is geen teken dat die niet werkt.

Als het niet lukt, en dat mag ook

Sommige katten willen hun huis gewoon niet met een andere kat delen, hoe zorgvuldig je de kennismaking ook aanpakt. Dat is niet jouw schuld, en ook niet die van hen.

Dat leerden we met Penny. Ze dook in 2023 op in ons dorp met een gewond oog en was een schat van een kat voor mensen: niet verstoppen, niet blazen, alleen maar knuffelen. Maar hoe geduldig we het ook probeerden, samenleven met andere katten lukte haar niet. Inmiddels woont ze in een gastgezin in Barcelona, met meerdere mensen en zonder andere katten. Precies wat ze nodig heeft. Sommige katten zijn het gelukkigst als alleenheerser.

Loop je vast, of gaat het na een goede start toch mis? Overleg dan met je dierenarts. Die kan onderzoeken of pijn of ziekte achter de spanning zit en eventueel een gekwalificeerde kattengedragsdeskundige aanraden.

Een Mumcat-verhaal waarin het wél lukte: Mikka en Noemi

Mikka werd eind oktober voor het eerst op straat gezien. Het kostte vier maanden geduld voordat ze zich eindelijk buiten haar vertrouwde wereldje waagde. Eenmaal bij ons ging ze eerst in quarantaine, testte ze negatief op FIV en FeLV en werd ze gesteriliseerd voordat ze de andere katten ontmoette. Inmiddels is Noemi haar lievelingsvriendin. Ze moeten ongeveer even oud zijn en zijn dikke vriendinnen, soms twee heerlijke gekke meiden.

Rustig aan doen werkte. Meestal wel.