Kattenvideo's

Elk huis heeft een koning. Zijne Majesteit is de eigenaar van de bank, de zonnige vensterbank en — strikt genomen — van jou. Maar dan gaat op een dag de deurbel. Er wordt een kartonnen doos bezorgd… met oren.

Die doos midden in de troonzaal openmaken? Gedurfd. En een regelrechte ramp. Even terugspoelen. Dit kan beter.

Stap één: een eigen kamer. De nieuwkomer krijgt een kamer met eten, water, een kattenbak en een verstopplek. Heel exclusief. Verboden toegang voor vorsten.

Stap twee: eerst ruiken, dan kijken. Wissel een dekentje uit tussen de twee katten. Zijne Majesteit zal het als een douanebeambte inspecteren.

Stap drie: samen eten, met een deur ertussen. Zet aan weerszijden een voerbakje, elke dag een stukje dichter bij de deur. Niets kweekt zo'n band als eten naast iemand die je niet kunt zien.

Stap vier: even gluren. De deur op een kier, of een traphekje ertussen. Een paar seconden kijken, daarna iets lekkers. Stop steeds terwijl ze nog wel even zouden willen.

Stap vijf: genoeg voor iedereen. Extra kattenbakken, voer- en waterbakjes en hoge plekjes. Niemand zou om de troon moeten vechten.

Geblaas? Dat is geen mislukking — dat is feedback. Ga gewoon een stapje terug. Dit kost dagen, soms weken. En dan, op een ochtend, deelt de koning de bank… en doet hij alsof het zijn idee was. Lang leven de koningen.

Elke dag stellen mensen hun computer dezelfde vraag: waarom doet mijn kat dat?

We doken in de Anthropic Economic Index. Die laat op basis van geanonimiseerde gesprekken zien waarvoor mensen de AI Claude gebruiken.

In Spanje gaan ongeveer een kwart procent van alle gesprekken over dierengedrag. Dat klinkt als heel weinig. Maar het is evenveel als tuinieren, en meer dan huidverzorging.

In Polen, een van de meest kattenminnende landen van Europa, ligt dat aandeel nog iets hoger.

En op Google? De meest gezochte waarom-vraag over katten is: waarom spinnen katten? Daarna volgen kneden, bijten, dozen, gras eten… en "waarom volgt mijn kat me overal?"

Zijne Majesteit wil graag weten waarom iedereen ineens zo veel belangstelling voor hem heeft.

Het eerlijke antwoord? Katten praten met hun lijf, niet met woorden. En wij mensen zijn die taal nog aan het leren.

Dus schreven we voor elk van die vragen een gids. Gebaseerd op gedegen onderzoek, met een flinke dosis kattenhaar erbij.

Zijne Majesteit heeft ze allemaal gelezen. Hij blijft… een raadsel.

Dit is Noa. Hij werd bij ons thuis geboren. Zijn moeder is Bati. Hij was zachtaardig, een beetje kwetsbaar… en hij kwam nooit buiten.

Noa had FIP: feliene infectieuze peritonitis. Het begint met een veelvoorkomend coronavirus, dat de meeste katten bij zich dragen zonder er last van te hebben. Maar bij een klein aantal katten verandert het virus en keert het lichaam zich tegen zichzelf.

Decennialang betekende FIP maar één ding: afscheid nemen. Toen Noa ziek werd, was er geen genezing mogelijk.

Toen, in 2019, publiceerden onderzoekers van de University of California, Davis een onderzoek naar een antiviraal middel genaamd GS-441524. De meeste katten herstelden.

Onderzoeken laten inmiddels zien dat meer dan acht op de tien behandelde katten herstellen.

In het begin betekende de behandeling twaalf weken lang elke dag een injectie. Vierentachtig prikken. En die doen pijn. Daar hadden de katten zo hun uitgesproken mening over. Tegenwoordig kan het in veel landen met een tablet.

Maar waar je woont, bepaalt nog steeds of je dierenarts het middel mag geven. In het Verenigd Koninkrijk, Australië, Nederland, de Verenigde Staten en Canada mogen dierenartsen het legaal voorschrijven.

In Spanje mag dat nog steeds niet. Daardoor staan baasjes hier voor een onmogelijke keuze, en grijpen sommigen naar middelen waar niemand toezicht op houdt.

Europese dierenartsen hebben wetgevers om een legale mogelijkheid gevraagd. We hopen dat er snel naar hen wordt geluisterd.

Heeft je jonge kat koorts die niet overgaat, een opgezette buik of blijft hij afvallen? Ga dan tijdig naar je dierenarts. Tijd telt.

Noa kreeg zijn kans niet. We willen dat elke kat na hem die wél krijgt.

Zijne Majesteit voelt zich niet helemaal lekker. Zijn personeel pakt de telefoon… en vraagt raad aan AI.

Ze zijn niet de enigen. Als mensen AI vragen stellen over de gezondheid van hun huisdier, wordt ongeveer de helft van die gesprekken een uitwisseling over en weer: symptomen beschrijven, vragen beantwoorden, proberen te begrijpen wat er aan de hand is.

En daar kan AI echt bij helpen: begrijpen wat de dierenarts heeft gezegd, je vragen voorbereiden, leren wat normaal is.

Het geheim? Goede informatie geven. Niet "mijn kat doet raar", maar "mijn kat is 11, heeft sinds gisteren niet gegeten en verstopt zich onder het bed."

Vertel hoelang het al speelt, hoe vaak het gebeurt en wat er is veranderd. Eten, drinken, kattenbak, gewicht. Een kort filmpje helpt ook.

Maar sommige dingen kunnen niet wachten op een chatgesprek: ademen met de bek open, een kater die perst zonder dat er plas komt, iets giftigs, in elkaar zakken, een hele dag niet eten. Dan geldt: naar de dierenarts. Nu.

En laat een chatbot nooit een medicijn of dosering kiezen. Zeker geen pijnstiller voor mensen.

Gebruik AI om te begrijpen wat er speelt. Laat je dierenarts beslissen.

Zijne Majesteit voelt zich een stuk beter. Hij wil nu graag een klacht indienen over de thermometer.

Drie uur 's nachts. Zijne Majesteit treedt op. Alweer. Luid. Lang. En met heel, heel veel overtuiging.

Nachtelijk gejank bij een oudere kat is niet altijd aanstellerij. Een veelvoorkomende oorzaak is een te snel werkende schildklier: hyperthyreoïdie.

Het is de meest voorkomende hormoonaandoening bij oudere katten. Ongeveer één op de tien katten ouder dan tien jaar heeft het.

Een klein, meestal onschuldig gezwel in de schildklier maakt te veel hormoon aan, waardoor het hele lichaam op volle toeren gaat draaien.

Let dus hierop: meer eten dan ooit, maar toch afvallen. Meer drinken en plassen. Onrustig zijn, zelfs hyperactief. Braken. Een onverzorgde vacht. En ja… janken. Vooral 's nachts.

Zonder behandeling wordt het hart zwaar belast, stijgt de bloeddruk en kunnen zelfs de ogen beschadigd raken.

Het goede nieuws? Met een eenvoudige bloedtest is het vast te stellen. En er zijn vier manieren om het te behandelen: dagelijks tabletten of een gel voor het oor. Een speciaal dieet. Een operatie. Of één injectie met radioactief jodium, die de meeste katten geneest.

Je dierenarts zal ook de nieren controleren, want door de schildklier te behandelen kan een verborgen nierprobleem aan het licht komen.

Met behandeling worden de meeste katten weer hun oude zelf. Zijne Majesteit is aangekomen, slaapt de hele nacht door… en heeft zijn wereldtournee afgezegd.

Zijne Majesteit hoest. Iedereen zegt: het is een haarbal. Iedereen heeft het weleens mis.

Astma komt verrassend vaak voor bij katten. De luchtwegen raken ontstoken en vernauwen, waardoor ademhalen hard werken wordt.

Hier kun je op letten: een hoestende kat duikt laag in elkaar, met de nek vooruitgestrekt… en er komt niets uit. Geen haarbal. Alleen gehoest.

Andere signalen? Een piepende ademhaling. Snel ademen, ook in rust. Snel buiten adem raken na het spelen.

En dit is het allerbelangrijkste. Als je kat met de bek open ademt, of de borstkas bij elke ademhaling heftig op en neer gaat, is het spoed. Ga nu naar de dierenarts.

Veelvoorkomende prikkels zijn stof, sigarettenrook, luchtverfrissers, parfumsprays, geparfumeerde kattenbakvulling en pollen. Zijne Majesteit wil nog even met je praten over je kaarsencollectie.

Gouden tip: film een hoestbui met je telefoon. Daar heeft je dierenarts enorm veel aan.

Het goede nieuws? Met de juiste behandeling leiden de meeste katten met astma een gelukkig leven. Dat kan betekenen: dagelijks medicijnen en soms een inhalator met een piepklein masker op kattenmaat. Ja, echt.

Astma is meestal levenslang, dus stop nooit met de behandeling zonder overleg met je dierenarts.

Zijne Majesteit ademt inmiddels weer vrijuit. En geeft nog steeds de kaars de schuld.

Zijne Majesteit heeft weer gespuugd. Op het tapijt, uiteraard. Iedereen haalt zijn schouders op: katten geven nu eenmaal weleens over. Maar regelmatig overgeven is niet normaal.

Een mogelijke oorzaak is IBD: een chronische ontsteking van het maag-darmkanaal. Het slijmvlies van de maag of darmen blijft langdurig ontstoken, waardoor voedsel niet goed wordt verteerd.

De signalen? Steeds opnieuw overgeven. Diarree of zachte ontlasting. Afvallen, ook al eet de kat wel. Weinig eetlust, of juist ineens enorme trek. En, misschien verrassend: vaak haarballen uitbraken. Gebeurt dat vaker dan ongeveer één keer per maand, dan is een bezoek aan de dierenarts verstandig.

Er is niet één test die uitsluitsel geeft. Je dierenarts sluit eerst andere oorzaken uit, zoals parasieten, schildklierproblemen, nier- of leverziekten en voedselintolerantie. Daarna volgen meestal bloedonderzoek, een echo en soms een klein biopt van de darm. Alleen met zo'n biopt is er zekerheid: daarmee kan de dierenarts IBD onderscheiden van een vorm van lymfoom die er erg op kan lijken.

Het goede nieuws? IBD is meestal niet te genezen, maar wel goed onder controle te houden. De behandeling begint vaak met een speciaal dieet, soms aangevuld met ontstekingsremmers en vitamine B12-injecties.

Veel katten met IBD leven lang en gelukkig. Zijne Majesteit vindt zijn nieuwe dieet maar saai. Het tapijt is dolblij.

Zijne Majesteit regeerde ooit vanaf de kledingkast. De laatste tijd… kijkt hij er alleen nog maar naar.

Iedereen zegt: hij wordt gewoon oud. Maar minder bewegen komt niet alleen door ouderdom. Het kan artrose zijn. En artrose doet pijn.

Het komt ontzettend vaak voor. Onderzoek wijst erop dat de meeste katten ouder dan twaalf in meer of mindere mate artrose hebben. Toch wordt het bij veel katten nooit vastgesteld, want katten zijn meesters in het verbergen van pijn.

Let dus op kleine veranderingen: niet meer ergens op springen, of minder hoog springen. Aarzelen op de trap. Ongelukjes naast de kattenbak. Een verfomfaaide, onverzorgde vacht op de rug. Meer slapen, minder spelen. Chagrijnig reageren op aanraking.

Merk je iets van deze signalen? Ga dan naar je dierenarts. Er zijn tegenwoordig behandelingen die echt helpen: pijnstilling speciaal voor katten, en zelfs een maandelijkse injectie.

Geef nooit pijnstillers voor mensen. Die kunnen voor katten dodelijk zijn.

Maak het thuis wat makkelijker. Zet opstapjes of een loopplank bij favoriete plekjes. Gebruik een kattenbak met één lage rand. Zorg op elke verdieping voor voer, water en een kattenbak. Bied warme, zachte slaapplekjes en speel rustig: liever vaak en kort.

Een gezond gewicht helpt de gewrichten ook.

Zijne Majesteit regeert inmiddels weer vanaf de kledingkast. Met een trapje. Geplaatst door zijn personeel.

Zijne Majesteit is dol op tuinen. Helaas is die liefde niet altijd wederzijds. Dit zijn tien planten die een kat ernstig kunnen vergiftigen.

Tien: kalanchoë. Een vrolijke kamerplant die maagklachten kan veroorzaken, en in grotere hoeveelheden ook hartproblemen.

Negen: tulpen, hyacinten en narcissen. Vooral de bollen. Graven is geen hobby, Majesteit.

Acht: azalea's en rododendrons. Mooi. Giftig. Volgende.

Zeven: herfsttijloos. Kan de darmen, de lever en de nieren beschadigen.

Zes: taxus. Je ziet hem in hagen en parken. De naalden en zaden kunnen een hartstilstand veroorzaken.

Vijf: lelietje-van-dalen. Kleine klokjes. Grote problemen voor het hart.

Vier: vingerhoedskruid. Prachtige bloeitorens, maar ook een van de giftigste planten voor huisdieren.

Drie: sagopalm. Erg populair in mediterrane tuinen. Tast de lever aan.

Twee: oleander. Staat langs de helft van de straten in Spanje, en elk deel ervan is giftig.

En op nummer één: lelies. Voor katten de gevaarlijkste bloemen die er zijn. Een hapje van een blad, wat stuifmeel dat van de vacht wordt gelikt, zelfs water uit de vaas kan nierfalen veroorzaken.

Denk je dat je kat op een van deze planten heeft gekauwd of ermee in aanraking is gekomen? Wacht dan niet op symptomen. Ga meteen naar de dierenarts en neem de plant mee.

Toch wat groen in huis? Kies dan planten die veilig zijn voor katten, zoals graslelies en krulvarens. Zijne Majesteit keurt ze goed. Vooral om ernaast te dutten.

Zijne Majesteit is elke dag uren bezig met zijn vacht. Waarom zou je hem dan in vredesnaam nog borstelen?

Omdat hij bij elke lik losse haren inslikt. En wat erin gaat… komt er ook weer uit. Meestal op je lievelingskleed. Om drie uur 's nachts.

Door te borstelen haal je die haren weg voordat hij ze inslikt. Minder haarballen dus.

Je voorkomt er ook klitten mee: stevige knopen die aan de huid trekken en flink pijn kunnen doen. Langharige katten lopen het meeste risico.

Sommige katten hebben je hulp extra hard nodig. Oudere katten, katten met overgewicht en katten met stijve gewrichten kunnen vaak niet overal meer bij.

En borstelen is meteen een gratis gezondheidscheck. Je ontdekt knobbeltjes, vlooien, korstjes of pijnlijke plekjes al vroeg.

Hoe vaak? Langharige katten: elke dag. Kortharige katten: ongeveer één keer per week.

Hou het kort en gezellig. Borstel met de haren mee, begin waar je kat graag geaaid wordt en stop voordat je kat er genoeg van heeft. Snoepjes helpen. En niet zo'n beetje ook.

Een klit gevonden? Knip die er nooit met een schaar uit. Een kattenhuid is dun en je knipt er makkelijk in. Vraag je dierenarts of een professionele kattentrimmer om hulp.

En als je kat toch vaak haarballen blijft opgeven, of hoest zonder dat er iets uitkomt, ga dan naar je dierenarts.

Zijne Majesteit is nu glanzend, pluizig en haarbalvrij. Het vloerkleed is veilig. Voorlopig.

Zijne Majesteit heeft aan de bank gekrabd. Alweer. Sommige mensen zien ontklauwen als de oplossing. Laten we dus even duidelijk zijn over wat dat eigenlijk betekent.

Ontklauwen is geen nagels knippen. De nagel van een kat groeit vanuit het laatste kootje van elke teen. Bij ontklauwen wordt dat kootje dus geamputeerd. Bij elke teen.

Stel je voor dat van al je vingers het laatste kootje wordt afgezet. Omdat je aan een bank hebt gekrabd.

En het kan levenslang pijn doen. Uit onderzoek bleek dat ontklauwde katten vaker rugpijn hadden, vaker beten en vaker de kattenbak niet meer gebruikten.

In Spanje is het verboden. De dierenwelzijnswet verbiedt verminkingen, behalve als er een echte medische reden voor is. Ook in veel andere Europese landen is het verboden.

Het punt is: krabben is geen slecht gedrag. Katten rekken zich ermee uit, houden hun nagels gezond en laten hun sporen achter.

Geef Zijne Majesteit dus iets beters dan de bank: een hoge, stevige krabpaal. Zet die naast de bank, dicht bij zijn slaapplek en bij de deur. Doe er wat kattenkruid op en beloon hem met lieve woorden als hij de krabpaal gebruikt.

Knip om de paar weken alleen de uiterste puntjes van de nagels, en dek de bank af zolang hij nog aan het leren is.

De bank overleeft het. De klauwen blijven. Iedereen blij. Behalve de krabpaal. Die maakte vanaf het begin al geen schijn van kans.

Zijne Majesteit wil graag iets van jouw bord bestellen. Bedank vriendelijk voor de eer. Hier zijn tien voedingsmiddelen die een kat nooit mag eten.

Tien: uien, knoflook, bieslook en prei. Rauw, gekookt of in poedervorm: ze beschadigen de rode bloedcellen. Ja, ook als ze in de jus zitten.

Negen: chocolade. En hoe puurder, hoe gevaarlijker.

Acht: koffie, thee en energiedrankjes. Een kat op cafeïne is nog geen productieve kat.

Zeven: alcohol. Zelfs een klein beetje kan dodelijk zijn. Zijne Majesteit doet niet aan happy hour.

Zes: druiven en rozijnen. Niemand weet precies waarom ze gevaarlijk zijn. Laten we dat dus niet met jouw kat uitproberen.

Vijf: rauw brooddeeg. Dat blijft rijzen… in de maag.

Vier: melk. De meeste volwassen katten kunnen het niet verteren. Tekenfilms hebben je voorgelogen.

Drie: rauw vlees, rauwe vis en rauwe eieren. Daar kunnen bacteriën zoals salmonella in zitten.

Twee: gekookte botten en afgesneden vetrandjes. Botten kunnen splinteren en vet kan flinke maagklachten veroorzaken.

En op één: zoute snacks. Chips zijn voor mensen die achteraf spijt krijgen.

En nog een bonus die helemaal geen eten is: geef je kat nooit paracetamol of een andere pijnstiller voor mensen. Voor katten kan dat dodelijk zijn.

Eet je kat iets van deze lijst, bel dan meteen je dierenarts en neem de verpakking mee.

Zijne Majesteit krijgt nu… kattenvoer. Alweer. Wat een feest.